مروري بر 27 دوره جشنواره فیلم کودک و نوجوان

مي توان گفت بعد از جشنواره فيلم فجر، جشنواره فيلم هاي كودكان و نوجوانان مهمترين رخداد سالانه سينمايي كشور است. جشنوارهاي كه امسال بيست و هشتمين دوره اش برگزار ميشود و در اين سال ها فراز و نشيبهاي بسياري را پشت سر گذاشته است. البته سه دوره اول اين جشنواره به صورت غير رقابتي و در تهران برگزار مي شد.

سینما فستیوال
به گزارش سینما فستیوال به نقل از بانی فیلم ، در واقع چهارمين جشنواره فيلم کودک و نوجوان در بهمن ماه 1364 و به دبيري عليرضا شجاعنوري جايي بود که اولين پروانههاي زرين به پرواز درآمدند و اولين پروانه زرين بازيگري بر شانههاي «ژوما نفانگ» بازيگر فيلم «بزهکاران جوان» از کشور چين نشست.
در نخستين دوره جشنواره فجر که در تهران برگزار مي شد، بخش سينماي کودک و نوجوان نيز درنظر گرفته شد که رقابتي نبود. در دو دوره بعد نيز اين اتفاق تکرار شد و بخش سينماي کودک و نوجوان به شکلي غيررقابتي در دل جشنواره فيلم فجر برگزار مي شد، اما از دوره چهارم، هيات داوران مستقلي براي اين بخش در نظر گرفته شد تا پروانه هاي زرين براي نخستين بار روي شانه برگزيدگان بنشينند.

آغاز پرواز پروانه هاي زرين

در دوره چهارم جشنواره کودک که بهمن 67 برگزار شد، پروانه زرين بهترين فيلم بلند به «ماهي» به کارگرداني کامبوزيا پرتوي رسيد و ابوالفضل جليلي هم توانست پروانه زرين بهترين کارگرداني را دريافت کند.
در دوره پنجم جشنواره، پروانه سيمين بهترين فيلم به اثري از لهستان رسيد. همچنين در اين بخش پروانه سيمين بهترين کارگرداني به کارگرداني از هند و جايزه ويژه هيات داوران نيز به اسماعيل براري براي ساخت فيلم «تنهايي و کلوخ» رسيد.
دوره ششم جشنواره فيلم کودک با تغييراتي همراه بود و قرار شد اين جشنواره براي نخستين بار در شهر تاريخي اصفهان برگزار شود. همچنين زمان برگزاري جشنواره نيز تا آبان ماه عقب آمد.
در اين دوره، پروانه زرين بهترين فيلم بلند به «سفر جادويي» به کارگرداني ابوالحسن داودي ، پروانه زرين جايزه بهترين کارگرداني به فيلمي از کانادا – فرانسه و پروانه زرين جايزه ويژه هيات داوران به فيلمي از ترکيه رسيد.
در دوره هفتم، پروانه زرين جايزه بهترين کارگردان به عليرضا داود نژاد براي ساخت فيلم
«نياز» رسيد و پروانه زرين جايزه ويژه هيات داوران را فيلمي از ترکيه دريافت کرد. همچنين در اين دوره، دو پروانه زرين براي بهترين فيلم درباره کودکان و بهترين فيلم براي کودکان اهدا شد که هر دو جايزه به فيلم هايي از انگلستان رسيد.
در دوره هشتم هيات داوران هيچ يک از فيلم هاي بلند براي کودکان و نوجوان را حائز ويژگي هاي فيلم برتر ندانست.
هيات داوران در دوره هشتم، پروانه زرين بهترين فيلمنامه را به «راز چشمه سرخ» و علي سجادي حسيني اعطا کرد و پروانه زرين بهترين فيلم درباره نوجوانان را کيومرث پوراحمد براي کارگرداني «شرم» گرفت. پروانه زرين بهترين کارگرداني نيز به لوکزامبورگ رفت.
در دوره نهم، پروانه زرين جايزه بهترين فيلم به فيلمي از ترکمنستان رسيد و جايزه بهترين بازيگر کودک و نوجوان را مهدي باقربيگي از ايران گرفت. در اين دوره تنها «مريم و ميتيل» فتحعلي اويسي توانست جايزه فيلم برگزيده هيات داوران کودک و نوجوان را دريافت کند. البته ديپلم افتخار فيلمنامه ي برگزيده هم به «مريم و ميتيل» رسيده بود.
در دوره دهم باز هم هيات داوران هيچ فيلم بلندي را شايسته دريافت پروانه زرين جايزه بهترين فيلم به مفهوم مطلق ندانست اما در بخش هاي ديگر، پروانه زرين بهترين کارگرداني را به ابوالفضل جليلي براي کارگرداني «دت يعني دختر» داد. البته در اين دوره چند ديپلم افتخار براي بهترين فيلم بلند (تيک تاک محمدعلي طالبي)، طراحي صحنه (عبور از تله احمد ساکت) و موفقيت در رهبري بازيگران غيرحرفه اي (بادکنک سفيد جعفر پناهي) اهدا شد.
هيات داوران کودک و نوجوان نيز در دوره دهم، به ترتيب پنج فيلم کلاه قرمزي و پسرخاله، بادکنک سفيد، عبور از تله، پايان کودکي و دره هزار فانوس را به عنوان آثار برگزيده بلند خود اعلام کردند.

 تفكيك جوايز- سينماي ايران و بين الملل
در دوره يازدهم نتايج بخش مسابقه سينماي ايران و مسابقه سينماي بين الملل به تفکيک اعلام شد.
در اين دوره، پروانه زرين جايزه بهترين فيلم بلند «شاخ گاو» کيانوش عياري رسيد و پروانه زرين جايزه ويژه هيات داوران را نيز عباس عالي زاده براي بازي در «هانيه» به خانه برد.
همچنين در بخش مسابقه بين الملل، پروانه زرين جايزه ويژه هيات داوران کيانوش عياري براي ساخت «شاخ گاو» اهدا شد و پروانه زرين بهترين فيلم بلند را نيز فيلمي از فلسطين – بلژيک – انگلستان گرفت.
در دوره يازدهم، هيات داوران نوجوان تنديس هاي بلورين و جايزه هاي ويژه خود را به فيلم هاي «حکايت شيرين» محمدرضا عابدي و «به خاطر هانيه» کيومرث پوراحمد اهدا کرد.
 كرمان ميزبان فيلم هاي كودك
دوره دوازدهم باز هم تغييرات در برگزاري جشنواره کودک ايجاد شد. در اين دوره محل برگزاري جشنواره پس از يک دوره پنج ساله از اصفهان به کرمان رفت.
در اين دوره و در بخش مسابقه سينماي ايران، پروانه زرين بهترين فيلم بلند به «کيسه برنج» محمدعلي طالبي و پروانه زرين جايزه ويژه هيات داوران به فيلم «پدر» مجيد مجيدي اهدا شد. در اين دوره، ديپلم افتخار بهترين فيلمنامه را نيز پرويز شهبازي براي «مسافر جنوب» دريافت کرد.
همچنين در بخش مسابقه بين الملل جشنواره، پروانه زرين جايزه بهترين کارگرداني به فيلمي از فرانسه، پروانه زرين بهترين فيلم بلند به فيلمي از ايسلند، پروانه زرين جايزه ويژه هيات داوران به «کيسه برنج» از ايران، ديپلم افتخار بهترين فيلم به «مسافر جنوب» پرويز شهبازي و ديپلم افتخار بهترين کارگرداني به فيلم هايي از هند و لهستان رسيد.
دوره سيزدهم بازهم مکان برگزاري جشنواره تغيير کرد و به تهران منتقل شد. در اين دوره و در بخش مسابقه بين الملل، پروانه زرين بهترين فيلم به «موشک کاغذي» فرهاد مهران فر داده شد. همچنين پروانه زرين جايزه بهترين کارگرداني به فيلمي از آلمان، پروانه زرين بهترين اثر ويدئويي به «روياي ژينا» بهرام جواهري و پروانه زرين بهترين کارگرداني اثر ويدئويي به فريدون حسن پور براي کارگرداني فيلم «پول» رسيد.
 بازگشت به اصفهان
دوره چهاردهم جشنواره کودک مجددا در اصفهان برگزار شد و در بخش مسابقه سينماي ايران مجيد مجيدي توانست پروانه زرين بهترين فيلم بلند را براي ساخت «رنگ خدا» دريافت کند. در اين بخش همچنين «کودک و سرباز» سيدرضا ميرکريمي پروانه زرين جايزه ويژه هيات داوران را گرفت.
در بخش مسابقه بين الملل جشنواره چهاردهم هم، پروانه زرين جايزه بهترين فيلم بلند به اثري از کانادا رسيد و جايزه ويژه هيات داوران را فيلمي از کشور چين دريافت کرد. در اين بخش، پروانه زرين جايزه بهترين کارگرداني به مجيد مجيدي براي کارگرداني «رنگ خدا»، پروانه زرين بهترين بازيگر نوجوان به پگاه آهنگراني براي بازي در «دختري با کفش هاي کتاني» و ديپلم افتخاري نيز به تمامي دست اندرکاران «دختري با کفش هاي کتاني» اهدا شد.
در دوره پانزدهم، پروانه زرين بهترين فيلم بلند در بخش مسابقه سينماي ايران به «زماني براي مستي اسب ها» به کارگرداني بهمن قبادي اهدا شد. همچنين در بخش فيلم هاي بلند دو ديپلم افتخار به «ترکش هاي صلح» علي شاه حاتمي و «يکي بود يکي نبود» ايرج طهماسب اهدا شد.
در بخش مسابقه سينماي بين الملل دوره پانزدهم، پروانه زرين بهترين فيلم به اثري از يونان، پروانه زرين بهترين کارگرداني به کارگرداني از فرانسه و پروانه زرين جايزه ويژه هيات داوران به «زماني براي مستي اسب ها» بهمن قبادي رسيد.
همچنين هيات داوران کودک و نوجوان هم فيلم هاي مادر (ليلا ميرهادي)، بهادر (عبداله عليمراد)، يکي بود يکي نبود (ايرج طهماسب)، ترکش هاي صلح (علي شاه حاتمي) و راز گل سرخ (سيدمهدي برقعي) را به عنوان آثار برگزيده خود در بخش هاي مختلف فيلم بلند، نيمه بلند و کوتاه اعلام کرد.
در دوره شانزدهم جشنواره فيلم کودک و نوجوان که با آغاز دهه 80 همراه شده بود، محمدعلي طالبي پروانه زرين بهترين فيلم بلند بخش مسابقه سينماي ايران را براي ساخت «تو آزادي» دريافت کرد. همچنين پروانه زرين جايزه ويژه هيات داوران به مظاهر نصراللهي براي بازي در «نوروز» رسيد و ديپلم افتخار بهترين فيلم را هم مرضيه برومند براي «مرباي شيرين» گرفت.
در بخش بين الملل اين جشنواره هم، پروانه هاي زرين بهترين فيلم بلند و بهترين بازيگر به چين و پروانه زرين بهترين کارگرداني به انگلستان رفت. همچنين پروانه زرين جايزه ويژه هيات داوران به «تو آزادي» محمدعلي طالبي اهدا شد.
دراين دوره، مجمع سينماي کودک و نوجوان جايزه بهترين فيلمنامه را به صورت مشترک به فرهاد توحيدي براي نگارش «مرباي شيرين» و محمدعلي طالبي براي نگارش «تو آزادي» اهدا کرد. اين مجمع، ديپلم افتخار بهترين کارگرداني را به مرضيه برومند براي «مرباي شيرين» و ديپلم افتخار بهترين فيلم را به «محمدعلي طالبي» داد.
همچنين 60 داور کودک و نوجوان جشنواره شانزدهم، پروانه زرين بهترين فيلم را به «تو آزادي» محمدعلي طالبي اهدا کردند.
در دوره هفدهم جشنواره فيلم کودک و نوجوان، مسعود کرامتي براي ساخت «روز کارنامه» پروانه هاي زرين بهترين فيلم بلند و بهترين کارگرداني، سيروس حسن پور براي ساخت «دهقان فداکار» پروانه زرين جايزه ويژه هيات داوران، داريوش عياري براي ساخت «دخيل» و محمدابراهيم معيري براي ساخت «پروانه هاي بدرقه مي کنند» ديپلم افتخار بخش مسابقه سينماي ايران را دريافت کردند.
در بخش بين الملل نيز پروانه زرين جايزه بهترين فيلم بلند به فيلمي از کشور چين رسيد و جايزه ويژه هيات داوران را هم رضا حيدرنژاد براي «درسي براي فردا» دريافت کرد. در اين بخش علي شاه حاتمي براي ساخت «کولي» ديپلم افتخار گرفت.
همچنين «دهقان فداکار» سيروس حسن پور، «کلاه قرمزي و سروناز» ايرج طهماسب، «علي و دني» وحيد نيکخواه آزاد و «دبستان شوک» کاظم معصومي برگزيدگان مجمع سينماي کودک بودند.
در دوره هجدهم، پروانه زرين جايزه بهترين فيلم بلند را «من و نگين دات کام» حسين قناعت دريافت کرد. همچنين پروانه زرين بهترين کارگرداني را عبدالحسين گلبن براي «بهشت جاي ديگري است» و پروانه زرين جايزه ويژه هيات داوران را «خورشيد مصر» بهروز يغماييان و شهرام خوارزمي دريافت کردند.
در بخش بين الملل نيز پروانه زرين بهترين کارگرداني به خسرو معصومي براي کارگرداني
«رسم عاشق کشي»، پروانه زرين بهترين فيلم بلند به فيلمي از سوئد و فنلاند و پروانه زرين جايزه هيات داوران به فيلمي از فرانسه رسيد.
مجمع سينماي کودک و نوجوان هم جايزه بهترين فيلمنامه اش به حسين قناعت براي «من و نگين دات کام»،جايزه بهترين کارگرداني را به خسرو معصومي براي «رسم عاشق کشي»، تنديس بهترين فيلم خود را به حسين قناعت براي «من و نگين دات کام» و تنديس ويژه هيات داوران خود را به بهروز يغماييان و شهرام خوارزمي براي «خورشيد مصر» اهدا کرد.
در دوره نوزدهم جشنواره کودک و در بخش سينماي ايران، پروانه زرين بهترين فيلم به «پشت پرده مه» پرويز شيخ طادي، پروانه زرين بهترين کارگرداني به غلامرضا رمضاني براي کارگرداني فيلم «حيات» و جايزه ويژه هيات داوران به «لاک پشت ها هم پرواز مي کنند» بهمن قبادي اهدا شد.
در بخش بين الملل نيز «لاک پشت ها پرواز نمي کنند» توانست پروانه هاي زرين بهترين فيلم و بهترين کارگرداني را دريافت کند. همچنين پروانه زرين هيات داوران به «حيات» غلامرضا رمضاني اهدا شد. البته در اين دوره از جشنواره هشت جايزه نيز در بخش مسابقه سينماي آسيا اهدا شد که در ميان آن ها، جايزه بهترين فيلم به «لاک پشت ها پرواز نمي کنند» بهمن قبادي، جايزه بهترين کارگرداني به «من بن لادن نيستم» احمد طالبي نژاد و جايزه بهترين فيلمنامه به «حيات» اثر مجتبي خشک دامن رسيد.
همچنين هيات داوران کودک و نوجوان جشنواره نوزدهم، «در به در ها» اميرحسين صديق را به عنوان بهترين اثر در سينماي ايران و «لاک پشت هاي هم پرواز مي کنند» بهمن قبادي را به عنوان بهترين اثر بخش بين الملل انتخاب کردند. در اين دوره «در به درها» فيلم برگزيده تماشاگران جشنواره شد.
افزايش جوايز جشنواره
در دوره بيستم جشنواره کودک تغييرات کلي در جوايز جشنواره به وجود آمد و جوايزي مانند بهترين دستاورد فني و هنري هم به جشنواره اضافه شد.
در اين دوره که آغازي بر پاياني بر دومين دهه از برگزاري جشنواره کودک و نوجوان بود، پروانه زرين بهترين فيلم مسابقه سينماي ايران نصيب «ديشب باباتو ديدم، آيدا» به کارگرداني رسول صدرعاملي شد و پروانه زرين ويژه هيات داوران به محمدعلي طالبي براي «سرخي سيب کال» رسيد. همچنين در ادامه اهداي جوايز اين بخش، پروانه زرين بهترين کارگرداني به رسول صدرعاملي براي «ديشب باباتو ديدم آيدا»، ديپلم افتخار بهترين کارگرداني به سيروس حسن پور براي «چوپان دروغگو»، پروانه زرين بهترين بازيگر به مريم حسن پور براي «چوپان دروغگو» و پروانه هاي زرين بهترين فيلمنامه و بهترين فيلم براي کودک به حسين قناعت براي «ماجراهاي اينترنتي» اهدا شد.
در بخش بين الملل جشنواره هم، پروانه زرين بهترين فيلم بلند به اثري از ايتاليا رسيد و پروانه زرين ويژه هيأت داوران را جميل رستمي براي فيلم «مرثيه برف» به خانه برد. همچنين در بخش مسابقه سيماي آسيا پروانه زرين بهترين فيلمنامه به رسول صدرعاملي و کامبوزيا پرتوي براي «ديشب باباتو ديدم آيدا» اهدا شد.

 تأخير يك ساله در برگزاري، ميزباني مجدد همدان

بيست و يکمين جشنواره فيلم کودک با يک سال تاخير در همدان برگزار شد.
در بخش سينماي ايران اين جشنواره،پروانه هاي زرين بهترين فيلم به «بچه هاي ابدي» پوران درخشنده و «نصف مال من، نصف مال تو» وحيد نيکخواه آزاد، پروانه زرين بهترين کارگرداني به کيومرث پوراحمد براي «اتوبوس شب»، پروانه زرين بهترين فيلمنامه به غلامرضا رمضاني براي نگارش «قفل ساز» و پروانه هاي زرين جايزه ويژه هيات داوران به سيروس حسن پور براي «تصميم کبري»، مازيار محمدي نژاد براي «هفت رنگ» و پوران درخشنده براي
«بچه هاي ابدي» (داوران کودک و نوجوان) اهدا شد. همچنين «بچه هاي ابدي» بهترين فيلم از نگاه تماشاگران جشنواره بيست ويکم شد.
در بخش بين الملل نيز پروانه زرين بهترين فيلم بلند به «قفل ساز» به کارگرداني غلامرضا رمضاني و پروانه زرين بهترين کارگرداني به پوران درخشنده براي «بچه هاي ابدي» رسيد.
در دوره بيست ودوم که باز هم در همدان برگزار مي شد، پروانه زرين بهترين فيلم بخش سينماي ايران به «جعبه موسيقي» فرزاد موتمن رسيد و ابراهيم فروزش هم جايزه بهترين کارگرداني و بهترين فيلمنامه را براي «هامون و دريا» گرفت. در اين بخش پروانه زرين داوران کودک و نوجوان به «سفر به سرزمين اعداد» غلامرضا حبيبي اهدا شد. همچنين چندين ديپلم افتخار براي جعبه موسيقي، قلب کوچک، به خاطر خواهرم، نان و لي لي، زماني براي دوست داشتن و… اهدا شد.
در بخش مسابقه بين الملل جشنواره بيست و دوم نيز، پروانه زرين به فيلم «زماني براي دوست داشتن» ساخته ابراهيم فروزش و پروانه زرين ويژه هيات داوران جشنواره به فيلم «جعبه موسيقي» ساخته فرزاد موتمن اهدا شد.
در جشنواره 23 فيلم کودک و نوجوان که سال 88 برگزار شد، در بخش سينماي ايران پروانه زرين بهترين فيلم بلند به «کودک و فرشته» مسعود نقاش زاده، پروانه زرين بهترين کارگرداني به «همبازي» غلامرضا رمضاني، ديپلم افتخار بهترين فيلمنامه به محمدرضا گوهري و مسعود نقاش زاده براي نگارش «کودک و فرشته»، جايزه ويژه هيات داوران به «پرواز مرغابي ها» و جايزه بهترين فيلم از نگاه تماشاگران به «خاله سوسکه» نادره ترکماني اهدا شد.
در بخش بين الملل نيز «کودک و فرشته» مسعود نقاش زاده جايزه بهترين فيلم آسيايي را دريافت کرد.
در دوره بيست و چهارم که آخرين سال حضور جشنواره در همدان بود، «نخودي» به کارگرداني جلال فاطمي و «راز دشت تاران» به کارگرداني مشترک فيلم هاتف عليمرداني و محمد لطفعلي پروانه هاي زرين بهترين فيلم و ناصر رفائي براي «اين خانه امن است» پروانه هاي زرين بهترين فيلمنامه و کارگرداني را دريافت کردند.
در بخش بين الملل هم پروانه زرين ويژه هيات داوران به فيلم «نخودي» به کارگرداني جلال فاطمي اهدا شد.
 بازگشت به نصف جهان
جشنواره فيلم کودک و نوجوان از دوره بيست و پنجم دوباره به اصفهان بازگشت و زمان برگزاري آن هم از مهر به آبان ماه تغيير کرد.
در دوره بيست و پنجم و در بخش سينماي ايران، «آهوي پيشوني سفيد» ساخته سيد جواد هاشمي به عنوان بهترين فيلم از نگاه تماشاگران انتخاب و «سلام بر فرشتگان» ساخته فرزاد اژدري به عنوان برنده جايزه بهترين فيلم و بهترين فيلمنامه معرفي شد. همچنين پروانه زرين بهترين کارگرداني به علي شاه‏حاتمي و حميد شاه حاتمي براي کارگرداني «روياي سينما» و پروانه زرين بهترين فيلم داوران کودک و نوجوان به محمدحسين لطيفي براي ساخت «پاريس تا پاريس» اهدا شد.
در بخش بين الملل اين جشنواره نيز، جايزه «شهيد محمد الدوره» توسط هيات داوران به سعيد سعدي تهيه کننده «راه نجات» اهدا شد و جايزه پروانه زرين بهترين فيلم بلند بخش بين الملل به «باد و مه» محمدعلي طالبي رسيد.
در دوره (بيست و ششم) جشنواره فيلم کودک، پروانه زرين بهترين فيلم و بهترين کارگرداني بخش سينماي ايران به «گوردانه و عمه غولي» به تهيه کنندگي و کارگرداني نادره ترکماني اهدا شد. همچنين پروانه هاي زرين بهترين فيلمنامه و جايزه ويژه هيات داوران را وحيد نيکخواه آزاد براي «فرزند خوانده» دريافت کرد.
در بخش بين الملل اين جشنواره، جوايز ويژه يونيسف و شهيد محمد الدوره به فيلم «مرواريد» ساخته فريدون حسن پور رسيد و پروانه زرين بهترين فيلمنامه را رهبر قنبري براي «روييدن در باد» به خانه برد.
دوره بيست و هفتم، آخرين دوره اي بود كه جشنواره با مديريت احمد ميرعلايي در اصفهان برگزار مي شد.
پروانه زرين بهترين فيلم به ادريس عبدي‌پور براي تهيه‌کنندگي «تنهاي تنهاي تنها» تعلق گرفت و پروانه زرين بهترين کارگرداني نيز به احسان عبدي‌پور کارگردان همين فيلم رسيد. پروانه زرين بهترين فيلمنامه را نيز سيد هادي محقق فيلمنامه‌نويس «او خوب سنگ مي‌زند» به خانه برد.
اين دوره از جشنواره يك  پروانه زرين جايزه ويژه هيئت داوران هم داشت كه به غلامرضا رمضاني، مسعود کرامتي، وحيد نيکخواه‌آزاد سازندگان فيلم «گنجشکک اشي‌مشي» تعلق گرفت.
فيلم «سفر زمان» نيز جايزه وي‍ژه يونيسف را از آن خود كرد. فيلم «او خوب سنگ مي زند» در بخش بين الملل پروانه زرين بهترين فيلم و بهترين كارگرداني را در بخش بين الملل دريافت داشت.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *